86 rocznica zbrodni katyńskiej
„Jeszcze rosną drzewa, które to widziały
Jeszcze ziemia pamięta kształt buta, smak krwi
Niebo zna język, w którym komendy padały
Nim padły wystrzały, którymi wciąż brzmi…”
(J. Kaczmarski, Ballada Katyńska)
W poniedziałek 13 kwietnia 2026 r. społeczność Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego w Staszowie uczestniczyła w obchodach 86 rocznicy zbrodni katyńskiej. Wydarzenie miało miejsce przy Pomniku Katyńskim, lokalnym miejscu pamięci, który znajduje się w Parku im. Adama Bienia w Staszowie. W uroczystościach rocznicowych wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych miasta i gminy Staszów, dyrektorzy szkół, nauczyciele, uczniowie, poczty sztandarowe, harcerze oraz mieszkańcy Staszowa. Zbrodnia Katyńska – tym mianem określa się akt ludobójstwa dokonany w 1940 roku przez funkcjonariuszy NKWD na polskich jeńcach wojennych. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
Uroczystość rozpoczęła się od wprowadzenia pocztu sztandarowego i od odegrania hymnu państwowego. Następnie głos zabrał dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego w Staszowie, dr Dariusz Kubalski, który przypomniał okoliczności i skutki sowieckiej zbrodni sprzed 86 lat. Dyrektor przytoczył historyczne fakty o polskich oficerach i funkcjonariuszach rozstrzelanych przez NKWD i pochowanych w masowych grobach w lasach Związku Sowieckiego. „My, Polacy, mieszkańcy Staszowa i ziemi staszowskiej o tej zbrodni przypominamy każdego roku, bo obowiązkiem każdego Polaka jest pielęgnowanie pamięci o swoich przodkach, szczególnie, jeśli wykazali się odwagą, bohaterstwem, gdy swą krwią wytyczyli szlak do wolnej Polski”– powiedział dr Dariusz Kubalski.
„Zbrodnia katyńska została zlecona na zamówienie polityczne przywódców Związku Sowieckiego. Po przeprowadzeniu selekcji, 1 kwietnia 1940 roku, łącznie w trzech specjalnych obozach NKWD znajdowało się 8402 oficerów Wojska Polskiego, 6006 policjantów, 189 strażników więziennych oraz 22 duchownych. Sowiecki aparat represji z zimną krwią mordował kwiat naszego narodu. Było to świadome i celowe uderzenie w elity społeczeństwa polskiego, aby zniszczyć naród polski”. – kontynuował historyk. W wypowiedzi dyrektora nie mogło zabraknąć wzmianki o Józefie Jaroniu, oficerze Wojska Polskiego ze Staszowa, pełniącym funkcję kierownika Szkoły Powszechnej nr 2, który był jedną z ofiar katyńskiego ludobójstwa.
W dalszej części uroczystości głos zabrał Burmistrz Miasta i Gminy Staszów, dr Leszek Kopeć. W trakcie swojej wypowiedzi burmistrz podkreślał, że tragedia katyńska to doświadczenie ważne dla kolejnych pokoleń Polaków. To część naszej historii. To również część historii całej Europy, świata. Nie możemy zapominać o tym, że przed nami stoi ogromnie odpowiedzialne zadanie wychowania przyszłych pokoleń i przekazania im wiedzy o tej zbrodni. „Katyń to nie tylko miejsce zbrodni – to symbol walki o prawdę i pamięć. Ważne jest pielęgnowanie historii i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom“- podsumował burmistrz.
Wzruszającym momentem obchodów była część artystyczna w wykonaniu uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego w Staszowie pod opieką Beaty Boroń-Sitko, Anny Walas, Marka Chodurka i Renaty Janeczko. Uczniowie poprzez poezję i muzykę oddali hołd ofiarom zbrodni katyńskiej. W trakcie uroczystości wręczono nagrody zwycięzcom konkursu literackiego dla uczniów klas IV - VII pt. "List z Kozielska – ostatnie słowa do bliskich" zorganizowanego przez Publiczną Szkołę Podstawową nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego.
Honorowy patronat nad konkursem sprawował Burmistrz Miasta i Gminy Staszów dr Leszek Kopeć oraz prawnukowie Józefa Jaronia, panowie: Marcin Jaroń i Maciej Respondowicz. Konkurs został przygotowany przez mgr Beatę Ptak, mgr Annę Legawiec i mgr Agatę Bazak pod kierunkiem dra Dariusza Kubalskiego, dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 w Staszowie. Celem konkursu było upowszechnienie wiedzy o postaci kapitana Józefa Jaronia (1900-1940), legionisty i wybitnego pedagoga. Komisja konkursowa uwzględniając podane w regulaminie kryteria, wyłoniła zwycięzców, którzy zdobyli największą ilość punktów:
Uczniowie klas IV-VI:
I miejsce zdobył Kacper Szcześniak klasa IVb
II miejsce otrzymał Jakub Bajorek klasa VIa
III miejsce otrzymała Lena Zielińska klasa VIc
Uczniowie klas VII – VIII:
I miejsce zdobył Mikołaj Szcześniak klasa VIIIa
II miejsce otrzymała Zuzanna Strojek klasa VIIIa
III miejsce przyznano Julianowi Kozyrze klasa VIIIb
Wyróżnienia otrzymali:
Mikołaj Kozieł klasa IVb
Eliza Łukaszek klasa IVb
Lena Słowik klasa Vb
Amelia Mazanka klasa IVc
Nadia Bartocha klasa Vc
Nagrody rzeczowe ufundowane zostały przez pana Macieja Jaronia, prawnuka Józefa Jaronia, prezesa firmy ZEMAR oraz panią Agatę Bazak, koordynatorkę konkursu. Uczniowie otrzymali również dyplomy przygotowane przez panią Elżbietę Mikus oraz pracowników firmy ZEMAR.
Obchody 86 rocznicy Zbrodni Katyńskiej były nie tylko lekcją historii dla uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego, ale także ważnym momentem budowania pamięci narodowej i kształtowania postaw patriotycznych wśród młodzieży. Uroczystości zakończyły się złożeniem przez delegacje wieńców i wiązanek kwiatów pod Pomnikiem Katyńskim. Harcerze pod opieką nauczycielki Patrycji Miski zapalili również znicze pamięci pod Pomnikiem Katyńskim. Dekoracje przygotowała Anna Kostępska.
Katarzyna Adamczyk
