Dzień Kultury Żydowskiej

16 listopada 2023 r. w Staszowskim Ośrodku Kultury odbył się Dzień Kultury Żydowskiej. Organizatorem tego wydarzenia był Urząd Miasta i Gminy w Staszowie oraz Staszowski Ośrodek Kultury.
Podczas uroczystości mogliśmy usłyszeć wiersz Antoniego Słonimskiego pt. "Elegia miasteczek żydowskich” w wykonaniu uczennicy klasy 7b Emilii Maziarz. Uczennica przywołała symbole żydowskiej kultury m.in. świece szabasowe oraz śpiewy w domach modlitw. Recytowany utwór wprowadził odbiorców w nostalgiczną zadumę nad przedwojenną, zróżnicowaną kulturowo, ale tolerancyjną Polską oraz przywołał myśli o ojczyźnie odbudowanej po wojnie, jednak bez żydowskich miasteczek pełnych magii, tradycji i kultury żydowskiej. Następnie dr Dariusz Kubalski dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego w Staszowie i prezes Staszowskiego Towarzystwa Kulturalnego wygłosił referat pt. "Nasi sąsiedzi Żydzi”, podczas którego mogliśmy dowiedzieć się jak wyglądało życie Żydów przed i w czasie II wojny światowej. Na początku XX wieku ludność żydowska stanowiła ok. 70 % mieszkańców Staszowa. W mieście istniała synagoga, mykwa, domy modlitw, dwa cmentarze żydowskie, funkcjonowały dwie jesziwy i biblioteka żydowska. We wrześniu 1939 r. Staszów został zajęty przez Niemców, którzy konfiskowali mienie żydowskie oraz zmuszali ich do pracy na rzecz Niemiec. W czerwcu 1942 r. utworzono getto, które obejmowało ulicę Złotą, Bóźniczą, Gęsią, Krakowską i Stodolną. Dyrektor dr Dariusz Kubalski przybliżył zagładę getta, która nastąpiła 8 listopada 1942 r. Tego dnia ze Staszowa wypędzono ok. 6 tysięcy Żydów, których niedługo potem zgładzono w obozie w Treblince. Tych, którzy próbowali uciec, rozstrzeliwano i tylko nielicznym udało się ukryć w pobliskich lasach. 
Kolejnym punktem programu był występ zespołu Chmielnikers. Muzyka klezmerska i ballady o życiu, miłości i kulturze żydowskiej, wypełniły salę widowiskową Staszowskiego Ośrodka Kultury i wprawiły widownię w doskonały nastrój.
Wieczór zakończył się wystawą fotograficzną pt. ,,Staszów wczoraj i dziś” przygotowaną przez uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. Ignacego Jana Paderewskiego w Staszowie pod kierunkiem nauczycieli Barbary Piotrowicz i Marka Chodurka. Podziwiając prace, uczestnicy wydarzenia mogli spróbować potraw kuchni żydowskiej takich jak: piernik żydowski, czulent czyli szabasowy gulasz, gęsie żołądki zwane gęsimi pipkami i wiele innych. Wszystkie potrawy zostały przygotowane przez panie z kół gospodyń wiejskich z Gminy Staszów.  
Dzień Kultury Żydowskiej był wspaniałą ucztą dla uszu i podniebienia oraz doskonałą okazją, by poznać historię miasta i losy jego mieszkańców. Niewątpliwie na długo pozostanie w pamięci staszowian.

Aleksandra Świetlik, klasa 7b